Ρίζες είναι η αρχή κάθε ανθρώπου, ο ορισμός της συνέχειας από γενιά σε γενιά. Ο τρόπος να αναφέρεται κάθε άνθρωπος σε αυτό που θεωρεί αρχή της ύπαρξής του.

Στο μυθιστόρημα ‘ΡΙΖΕΣ’ που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΙΚΑΡΟΣ η Ματίνα Αποστόλου αναρωτιέται κατά πόσο οι ρίζες μας, αυτά τα αόρατα σκοινιά της καταγωγής και της οικογένειας αποτελούν το στήριγμα στη ζωή μας ή τα δεσμά που μας δένουν τόσο σφιχτά με το  παρελθόν κρατώντας μας εγκλωβισμένους σε μια παγωμένη εκδοχή του εαυτού μας;

Με αφορμή τον θάνατο του πατέρα, τέσσερις γυναίκες της ίδιας οικογένειας επιστρέφουν στο πατρικό σπίτι για την κηδεία. Η σύζυγος, η κόρη, η αδελφή και η κουνιάδα του νεκρού κουβαλούν η καθεμία τη δική της αλήθεια, τις δικές της πληγές και τις δικές της αναμνήσεις. Καθώς περνούν τις πρώτες ώρες του πένθους κοντά η μία στην άλλη, οι αναμνήσεις και τα συναισθήματά τους ξεσκεπάζονται από το πέπλο του χρόνου, οι σιωπές σπάνε, τα απωθημένα αναδύονται και η κοινή οικογενειακή ιστορία αποκαλύπτεται σε ένα μωσαϊκό διαφορετικών, συγκρουόμενων εκδοχών.

Χωρισμένο σε μικρά κεφάλαια που το καθένα ορίζεται με μια μικρή ποιητική αναφορά, η Αποστόλου χτίζει χωρίς ίχνος μελοδραματισμού αλλά με λιτό, εσωτερικό και απόλυτα ελεγχόμενο λόγο, ένα μυθιστόρημα ψυχογραφικού ρεαλισμού, όπου οι σιωπές, οι ματαιώσεις και τα κληρονομημένα βάρη δεν λέγονται ποτέ δυνατά.

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι η διερεύνηση της υποκειμενικότητας της μνήμης. Η ίδια οικογενειακή ιστορία αποκτά διαφορετικές εκδοχές ανάλογα με το βλέμμα εκείνου που τη θυμάται. Οι τέσσερις γυναίκες παρουσιάζονται εξαντλημένες από το βάρος των ρόλων τους, αντιφατικές, παγιδευμένες ανάμεσα στην ανάγκη για σύνδεση και την επιθυμία για απόσταση. Οι σχέσεις τους δεν σμιλεύονται μέσα από μεγάλες εξομολογήσεις, αλλά από τα κληρονομημένα απωθημένα και τις σιωπές που διατρέχουν το παρελθόν και την ιστορία της κάθε μιας. Για πάντα ‘εξασκημένες στο να προσποιούνται ότι αφήνουν πίσω τα άβολα’. Η Αποστόλου φωτίζει τις αόρατες δυναμικές και τις περίπλοκες σταθερές της ελληνικής οικογένειας, όπου η αγάπη συνυπάρχει με την πίκρα, οι προσδοκίες με την πραγματικότητα, η οικειότητα με την απόσταση και η ανάγκη για συμφιλίωση με την αδυναμία της. Εκεί όπου πίσω από την επιφανειακά κυρίαρχη πατριαρχική φιγούρα κρύβεται συχνά ένα ισχυρό μητριαρχικό θεμέλιο.

Παράλληλα, το βιβλίο προβάλλει τον τρόπο με τον οποίο οι προηγούμενες γενιές συνεχίζουν να επηρεάζουν τις ζωές των επόμενων ενώ η απώλεια των γονιών φωτίζει εκείνη την απότομη, αναπόφευκτη ενηλικίωση που σηματοδοτεί και το τέλος των τελευταίων στηριγμάτων.

Οι Ρίζες είναι ένα μυθιστόρημα που λειτουργεί σαν σπουδή πάνω στη συγχώρεση, την απώλεια και τη δύσκολη διαδικασία της επιστροφής στον τόπο και τους ανθρώπους που μας διαμόρφωσαν.

«Πάει κάνας χρόνος που έγραψα ένα άρθρο για τον ιππόκαμπο, αυτόν το μικρό σχηματισμό που βρίσκεται κρυμμένος βαθιά στον εγκέφαλό μας και μαζεύει τις αναμνήσεις, τις ταξινομεί, τις ξεσκαρτάρει, άλλες τις τοποθετεί κάπου πρόχειρα, κάποιες τις στέλνει βαθύτερα να γίνουν μνήμη. Όταν τις χρειαζόμαστε, τις ανασύρει. Επιστήμονες, λέει, είχαν μελετήσει τις ψεύτικες αναμνήσεις, αυτές που δεν συνέβησαν ποτέ ή τις θυμόμαστε ελαφρώς παραποιημένες, και διαπίστωσαν ότι ο ιππόκαμπος μπορεί να διακρίνει την αλήθεια, αλλά δεν τη μοιράζεται, μας αφήνει να θυμόμαστε την εκδοχή μας. Κάτι τέτοιο δηλαδή. Αν θυμάμαι καλά. Ο ιππόκαμπος είναι το δυνατότερο αμυντικό μας όπλο. Έτσι νομίζω. Έτσι θα είναι.»