ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΛΕΣΧΗΣ

Σεπτέμβριος 2021

ΟΙ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΕΝΟΣ ΑΝΤΙΣΗΜΙΤΗ– Γκρεγκόρ φον Ρετσόρι -εκδ. ΔΩΜΑ– σελ. 412

Antisemite_COVER_opsi

«Ο πατέρας μου μισούσε τους Εβραίους, όλους ανεξαιρέτως, ακόμα και τους ηλικιωμένους, ακόμα και τους πιο ταπεινούς. Επρόκειτο για ένα μίσος αρχαίο, πατροπαράδοτο, βαθύρριζο, για το οποίο δεν χρειαζόταν να δοθούν εξηγήσεις· ό,τι επιχείρημα κι αν έφερνες για να το δικαιολογήσεις, όσο παράλογο κι αν ήταν, θεωρούνταν θεμιτό. Ιστορίες περί μοχθηρών συνωμοσιών, σαν αυτές που περι­γράφονται στα Πρωτόκολλα των σοφών της Σιών, θεωρούνταν μπαρούφες. Όλα αυτά ήταν παραμύθια που λέγαμε στις υπηρέτριες όταν δεν μας άντεχαν άλλο και απειλούσαν πως θα πάνε να δουλέψουν σε καμιά οικογένεια Εβραίων, όπου και περισσότερα χρήματα θα έβγαζαν και καλύτερη μεταχείριση θα είχαν. Τους υπενθυμίζαμε παρεμπιπτόντως ότι οι Εβραίοι είχαν όντως σταυρώσει τον Σωτήρα μας. Πάντως οι άνθρωποι του δικού μας φυράματος δεν χρεια­ζόμασταν βαρύγδουπα επιχειρήματα για να βλέπουμε τους ­Εβραίους σαν ανθρώπους δευτέρας διαλογής. Ήταν πολύ απλό: δεν μας αρέσανε ― ή τέλος πάντων μας άρεσαν λιγότερο απ’ ό,τι οι άλλοι συνάνθρωποί μας. Κι αυτό ήταν κάτι τόσο φυσικό όσο και το να σ’ αρέσουν τα σκυλιά περισσότερο απ’ τις γάτες».

Ο αφηγητής των πέντε ιστοριών που συνθέτουν τούτο το μυθιστόρημα είναι γόνος μιας ξεπεσμένης αριστοκρατικής οικογένειας από την κεντρική Ευρώπη. Αναπολεί το παρελ­θόν του και παράλληλα τα σκοτεινότερα χρόνια του 20ού αιώνα ― στην Μπουκοβίνα, στο Βουκουρέστι, στη Βιέννη, στο Βερολίνο, στη Ρώμη. 

Δεν είναι ναζιστής· οι αναμνήσεις του ξεχειλίζουν από Εβραίες ερωμένες και Εβραίους φίλους. Είναι μαθημένος, ωστόσο, να ορίζει τον εαυτό του κατ’ αντιδιαστολή προς έναν φαν­τασιακό εχθρό, τον Εβραίο, πράγμα που δημιουργεί μια ολέθρια σχέση έλξης και αποστροφής. 

Με αδυσώπητη ειλικρίνεια, αφοπλιστική απάθεια κι ένα δηλητηριώδες χιούμορ που ξεβολεύει τον αναγνώστη, αναδεικνύοντας τη δική του πιθανή συνενοχή, ο συγγραφέας παρουσιάζει τον κόσμο της προπολεμικής Ευρώπης να οδηγείται υπνοβατώντας στο έγκλημα και την καταστροφή, κινούμενος όχι τόσο από μοχθηρία όσο από πνευματική νωθρότητα.

Οκτώβριος 2021

ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΟΥ ΜΑΚΕΛΑΡΗ– Τζον Γουίλιαμς, εκδ. GUTENBERG- σελ. 463

Πέντε χρόνια πριν τον Στόουνερ, ο John Williams είχε εκδώσει το Πέρασμα του Μακελάρη, ένα μυθιστόρημα αυτογνωσίας που διαδραματίζεται στα τέλη του 19ου αιώνα στην Αμερική, σε μια φανταστική πόλη-ορμητήριο κυνηγών, στο Πέρασμα του Μακελάρη, και στα άγρια βουνά της περιοχής, όπου κάθε μέρα χιλιάδες βουβάλια σφάζονται για το δέρμα τους.

Ο κεντρικός ήρωας, ο Γουίλιαμ Άντριους, εγκαταλείπει τις σπουδές του στο Χάρβαρντ, επηρεασμένος από τις διδαχές του Έμερσον και του του Θορό για τη φύση και τον άνθρωπο. Πηγαίνει στην Άγρια Δύση, γίνεται κυνηγός βουβαλιών και μέσα σε αυτό το βίαιο και αιματηρό σκηνικό ανακαλύπτει τον εαυτό του.

«Το Πέρασμα του Μακελάρη άνοιξε τον δρόμο στον Κόρμακ ΜακΚάρθι» (New York Times Book Review).

Νοέμβριος 2021

ΕΝΑΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΣ ΤΥΜΠΑΝΙΣΤΗΣ, Γουίλιαμ Μέλβιν Κέλι, εκδ. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ – σελ. 328

Ένα ξεχασμένο κλασικό έργο του William Melvin Kelley που ξαναπαίρνει πνοή και συζητιέται ξανά βρίσκοντας τη θέση που του αξίζει στην παγκόσμια λογοτεχνία.

Τι περίπτωση! Τι συγγραφέας! Τι άνθρωπος! Τι βιβλίο! Το μεγαλειώδες τέχνασμα του Αισχύλου, οι άλλοι μιλάνε για μας, στους Πέρσες, το ξαναπιάνει με διαστάσεις συντάραξης ο Γουίλιαμ Μέλβιν Κέλι στον Τυμπανιστή, και ξετινάζει, με ένα πολυφωνικό, άρτια δομημένο μυθιστόρημα, θέσφατα και πεποιθήσεις, χωρίς να αγορεύει, δίχως να ηθικολογεί, αποφεύγοντας την παραμικρή εύκολη λύση, στύβοντας, στης Λογοτεχνίας τον στίβο, το πανίσχυρο μυαλό του για να μας ωθήσει και το δικό μας μυαλό να στύψουμε.
Συγγραφέας, ακτιβιστής, μποέμ, φωτογράφος, οικογενειάρχης. κινηματογραφιστής, ένας άνθρωπος που θα μπορούσε να παίξει το χαρτί του μπεστελερίστα αλλά, ευφυώς και ευτυχώς, το απέφυγε. Χάρβαρντ, Παρίσι, Τζαμάικα, Χάρλεμ, όπου γης και πατρίς, με μια τάση ολέθρια για την όποια εμπορική επιτυχία, αλλά λυτρωτική για την καλλιτεχνική του έφεση. Ο Κέλι θα κάνει μονάχα αυτό που τον πρόσταζε κάθε στιγμή η επιταγή, ένα είδος καντιανής κατηγορικής προσταγής, η εκάστοτε συγκροτημένη διάθεσή του.
Δήλωσε ότι μόνο τη Βίβλο και τον Τζέιμς Τζόις διάβασε εμπεριστατωμένα, και φαίνεται αυτό στο έργο του. Υποχώρηση δεν έκανε ποτέ και καμία. Διολίσθησε στη σκληρή αβανγκάρντ, ενώ άνετα θα μπορούσε να γράφει ευπώλητα. Ήταν πάντα πείσμων και ακέραιος.
Δεν θα πω τίποτε άλλο για τον Τυμπανιστή, το πρώτο του μυθιστόρημα, που εκδόθηκε το 1962, πέρα από το ότι συγκαταλέγεται στα συγκλονιστικά ντεμπούτα, όπως το V του Τόμας Πίντσον και η Σκούπα και το Σύστημα του Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας. Α ναι, και ότι είναι πλέον κλασικό! Όπως του αξίζει! Γιώργος Ίκαρος Μπαμπασάκης

Νοέμβριος 2021

ΧΙΛΙΑΝΟΣ ΠΟΙΗΤΗΣ, Αλεχάντρο Σάμπρα, εκδ. ΙΚΑΡΟΣ- σελ. 520

Ο ΓΚΟΝΣΑΛΟ είναι ένας «κακός ποιητής» που ονειρεύεται μια μέρα να γίνει αληθινός ποιητής, αλλά κι ένας πατριός που συμπεριφέρεται σαν να είναι ο βιολογικός πατέρας του Βισέντε, ενός αγοριού εθισμένου στις γατοτροφές.
ΧΡΟΝΙΑ ΑΡΓΟΤΕΡΑ, ο Βισέντε αρνείται να σπουδάσει στο πανεπιστήμιο γιατί το όνειρό του είναι να γίνει κι αυτός ποιητής, παρά τις συμβουλές της Κάρλας, της περήφανης και μοναχικής του μητέρας, και του Λεόν, ενός μέτριου πατέρα που έχει αφοσιωθεί στη συλλογή του από μινιατούρες αυτοκινήτων.
Ο ΙΣΧΥΡΟΣ ΜΥΘΟΣ της χιλιανής ποίησης (όπως σημειώνει ένας χαρακτήρας του βιβλίου, «οι Χιλιανοί, σύμφωνα με την Σουηδική Ακαδημία, είναι δις παγκόσμιοι πρωταθλητές της ποίησης») τίθεται υπό αμφισβήτηση από την Πρου, μιαν αμερικανίδα δημοσιογράφο που εμπλέκεται τυχαία σε μια πολυπληθή και σπαρταριστή κοινότητα λογοτεχνικών ηρώων και καμποτίνων.
Ο Χιλιανός ποιητής πραγματεύεται τα πάνω και τα κάτω του έρωτα και της οικογένειας (επίμονο μοτίβο στις μυθοπλασίες του Zambra), την πάντα παρούσα δυσπιστία στους θεσμούς και την εξουσία, την εμπειρία της συγγραφής και της ανάγνωσης σ’ έναν κόσμο εχθρικό που μοιάζει να καταρρέει. 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.